गेली दोन वर्ष covid ने नुसता धुमाकूळ घातला. त्याचे पडसाद समाजातील सर्वच घटकावर पडले, तसे प्रशासनावर पण पडले. याच काळात VC च पीक लै जोरात आलं. उठसूट VC करून करून साहेब ,कर्मचारी हैराण झाले....
सुरुवातीला म्हणजे 2-3 वर्षांपूर्वी VC हा विषय फक्त वरच्या मोठया मोठ्या साहेबांपर्यंत सीमित होता. जर एखाद्या साहेबाने सांगितलं की मला आज 3:00 वाजता VC आहे तर त्याच्याकडे जरा वेगळंच पाहिलं जायचं. साहेब VC मध्ये असताना कोणाचाही फोन जरी आला तरी साहेब हळू आवाजात बोलून सांगणार VC चालू आहे तरी समोरची व्यक्ती कोणताही प्रतिप्रश्न न करता गुपचूप phone ठेवायची... म्हणजे थोडक्यात काय तर VC म्हणजे एकदम elite class feeling !!!
पण covid मध्ये VC च प्रचंड अब्रुनुकसान झाल, इज्जतच राहिली नाही., literally सांगायचं तर आता vc ला कुत्रं सुद्धा खात नाही.... covid ने तर VC पार तळागाळात पोहचवली(तशी रसातळाला पण नेली!). मोठ्या साहेबाना VC भरपूर असतात पण VC जॉईन करताना येणाऱ्या तांत्रिक अडचणी अजून एक दोन शतके सुटतील असं अजिबात वाटत नाही! म्हणजे VC जर मध्येच disconnect झाली आणि जवळ त्यातला कोण तज्ञ नसेल तर साहेब एकदम panic होतो. VC जरी वेळेवर सुरू झाली तरी VC घेणारा मुख्य साहेब सगळे join झालेत का याची खात्री करून घेतल्याशिवाय VC ला येत नाही. मुख्य साहेब येत नाही तोपर्यंत तिथला कोणीतरी उगाच बसून काय करावं म्हणून attendance घ्यायचं नाटक सुरू करतो, पण त्याला खालचे साहेब काही जास्त भाव देत नाहीत. मग मुख्य साहेबांची entry होते आणि खालचे जे साहेब अद्याप join नव्हते ते पटापट join होतात( म्हणजे मुख्य साहेब आधी खालचे साहेब नंतर ही परंपरा कायम आहे!).
मग VC सुरू झाल्यावर नेहमीप्रमाणे करून घेतो, उद्या करतो, थोडं राहीलय असली नेहमीची फेकफेकी सुरू होतेच(दुसरं VC मध्ये असतंय तरी काय?!!)पण आता VC दर 2-3 दिवसानी होत असल्याने साहेबांचा फेकफेकीचा scope बराच कमी झालाय. त्यामुळे त्यातली त्यात साहेबाला थोडं alert राहावं लागतंय. दुसरा VC चा फायदा म्हणजे साहेबाला headquarter (Head आणि Quarter यांचा जवळचा संबंध आहे असं कोणी समजू नये!) सहजासहजी सोडता येत नाही, नाहीतर साहेब कधीपण गायब होऊन कधी पण उगवायचे! शिवाय 10-15 मिन च्या VC साठी कार्यालयातून जिल्ह्याला जाऊन तिकडेच दिवसभर बोंबलत हिंडण्याची प्रथा सुद्धा लोप पावत आहे...!!
वरचा साहेब खालच्या साहेबांची VC घेत असेल ती थोडीशी शिस्तबद्ध असते पण खालचा साहेब जेंव्हा त्याच्या खालच्या field वरील कर्मचाऱ्यांची VC घेतो तेंव्हा तमाशा पाहण्यासारख्या असतो!!
पाहिले 10 मिनिटे तर कुणालाच कुणाचं काहिच सुधरत नाही..मधीच कुणीतरी screen share करणार, कुणी जॉईन होतय तर कुणी left होतंय, नुसते कर्णकर्कश , भांड्याकुंड्याचे आवाज, कुठे कुत्रे भुंकल्याचा आवाज , भांडण , कुणाची 'अतिसंवेदनशील' चर्चा, कोण साहेबाला शिव्या देतय वगैरे असलं काहीपण ऐकायला येतंय....जोपर्यंत मध्येच विनाकारण mike चालू करणे, unmute ठेवणे आणि तत्सम प्रकार हे Non bailabale , cognizable offence ठरवले जात नाही तोपर्यंत परीस्थिती सुधारेल अस अजिबात चित्र नाही!! .…जिथं 100 जण जॉईन होणं अपेक्षित आहे तिथं 30-40 च्या पुढं आकडा जात नाही...
मग साहेब जॉईन होतो. एकंदरीत हा सगळा तमाशा पाहून साहेब आधीच हतबल झालेला असतो, त्यात ज्यांचे mike चालू असतात ते सगळे Vivo11, SK, sSamy ,Tomy असल्या कसल्या पण नावाने जॉईन असतात त्यामुळे नेमकं सांगावं कुणाला ते पण सुधरत नाही.. साहेब 2-4 जणांना सांगून पाहतो नंतर नाद सोडून देतो!! VC ला join झालेल्यांची संख्या फारच निराशाजनक असते, त्यामुळे field वरील लोकांच्या VC ह्या 100% उपस्थितीऐवजी Quorum तत्वावर होण्याबाबत शासनाकडून एखादं परिपत्रक निघणे आवश्यक वाटते...एवढं झाल्यावर मग साहेब जे जे अनुपस्थित आहेत त्यांना नोटीस काढून त्यांचे खुलासे घेण्याचं फर्मान सोडतो आणि VC सुरू करतो( खरं तर प्रशासनामध्ये निघालेल्या नोटिसंच पुढं काय होत यावर PhD होऊ शकते, आणि काय हरकत आहे करायला ,नाहीतर copy paste करून PhD मिळविणारे बरेच आहेत!!!).
एकंदरीत one to one आढावा घेण्याच्या mode मध्ये असलेला साहेब एकदम भाषण mode मध्ये येतो, सगळे विषय भराभर उरकून घेतो. साहेब कुणालाही काही विचारत नाही कारण ज्याला विचारलं तो कसाबसा mike सुरू करतो पण पुन्हा बंदच करत नाही, त्यामुळे वातावरण अजून बिघडते..
सगळ्यांना mute करून साहेब ( Host) कधीकधीVC घेतो पण मग फिल्डवरचे VC join करून ठेऊन देतात आणि आपली नेहमीची बिनकामाची कामे करत बसतात! त्यामुळे VC चा उद्देश सफल होत नाही....
त्यामुळे खरं तर VC कशी join करायची, mute, unmute कसं करायचं, video चालू बंद कसा करायचा याच mass training(शक्यतो शासकीय प्रशिक्षण संस्था नकोच!) घ्यायला पाहिजे पण ते सुद्धा VC वर नको , प्रत्यक्षच!!!..नाहीतर तिथं पण तोच तमाशा होणार... !!!!
क्रमशः
©गोविंद खामकर
(टीप: यापूर्वीचे सर्व 14 लेख याच page वर उजव्या बाजूला उपलब्ध आहेत
#साहेब सिरीज)
